Fara beint í efni

Black Friday: -7% afsláttur með kóðanum BLACKMONTH7, aðeins í stuttan tíma!

Raðgreiðslur í 3 til 84 afborgunum með Siko á kaupum sem uppfylla skilyrði.
Sjá körfuna þína

Rafmagnshlaupahjól á Íslandi: reglurnar 2026 (13 ára, 25 km/klst., 0,5‰)

Á Íslandi hafa rafmagnshlaupahjól frá sumrinu 2024 verið í sérstökum flokki: 25 km/klst. samkvæmt hönnun, 13 ára lágmarksaldur, hjálmur fyrir yngri en 16 ára og akstur á akbraut aðeins þar sem hámarkshraði er ekki meiri en 30 km/klst. Staðan 17. nóvember 2026.

Benjamin Gayaud

Benjamin Gayaud

7 mín. lestur

Hringlaga umferðarmerki um 25 km/klst. hámarkshraða, með rauðum kanti, á stuttri stöng

Reglur

Ísland: 13 ára og 25 km/klst., akbraut ef hámarkshraði er 30 km/klst.

Í stuttu máli

Á Íslandi hefur rafmagnshlaupahjól frá sumrinu 2024 tilheyrt sérstökum flokki ökutækja, smáfarartækjum. Það á að vera hannað til aksturs á hraða frá 6 upp í 25 km/klst. og er án sætis. Nema annað sé tekið fram í lögunum gilda um það sömu reglur og um reiðhjól⁠[1]. Ökumaður þarf að hafa náð 13 ára aldri, nota reiðhjólahjálm sé hann yngri en 16 ára og má ekki aka undir áhrifum áfengis: ef vínandamagn í blóði er meira en 0,5‰ telst hann ekki geta stjórnað ökutækinu örugglega⁠[1]⁠[2]. Rafmagnshlaupahjóli má aka á hjólastígum, gangstéttum og göngustígum, og á akbraut aðeins þar sem hámarkshraði er 30 km/klst. eða lægri⁠[1]⁠[3]. Þetta eru reglurnar sem gilda 17. nóvember 2026.

13 ára

lágmarksaldur til að aka rafmagnshlaupahjóli

30 km/klst.

mesti leyfður hámarkshraði á vegi þar sem aka má rafmagnshlaupahjóli

16 ára

ökumenn yngri en þetta verða að nota reiðhjólahjálm

0,5‰

yfir þessu vínandamagni í blóði telst ökumaður ekki geta ekið örugglega

  • Engin skráningarskylda og engin vátryggingarskylda⁠[6]⁠[3].
  • Óheimilt er að breyta hlaupahjólinu svo það fari hraðar en 25 km/klst. Eftir slíka breytingu má alls ekki nota það⁠[1].
  • Hvítt ljós að framan og rautt að aftan, kveikt þegar dimmir, og endurskin bæði að framan og aftan⁠[3].
  • Hvorki farþegi né sími í hendi við akstur⁠[5].
  • Á gangstétt eiga gangandi vegfarendur alltaf forgang⁠[2]⁠[4].

Hvað er rafmagnshlaupahjól samkvæmt íslenskum lögum?

Umferðarlögum nr. 77/2019 var breytt með lögum nr. 92/2024 frá 4. júlí 2024. Þar er smáfarartæki skilgreint sem lítið vélknúið ökutæki án sætis, sem telst hvorki létt bifhjól né reiðhjól og er hannað til aksturs á hraða frá 6 upp í 25 km/klst. Rafmagnshlaupahjól, í lögunum vélknúið hlaupahjól, og tvíhjóla ökutæki á einum öxli falla undir þessa skilgreiningu⁠[1].

Fyrir breytinguna taldist rafmagnshlaupahjól til reiðhjóla og alls ekki mátti aka því á akbraut⁠[2]. Lögin frá 2024 tóku það út úr skilgreiningu reiðhjóls. Reglur reiðhjóla gilda þó áfram um það: ákvæði laganna um reiðhjól og hjólreiðamann eiga einnig við um smáfarartæki og ökumann þess, nema annað sé tekið fram⁠[1]. Við bætast sérreglur í lögunum frá 2024 um aldur, áfengi og akstur á akbraut.

SpurningSvar samkvæmt íslenskum lögum
Hámarkshraði samkvæmt hönnunFrá 6 upp í 25 km/klst., aldrei meira⁠[1]
HámarksaflEkkert í skilgreiningunni, aðeins hraðinn skiptir máli⁠[1]
SætiÚtilokað: smáfarartæki er ökutæki „án sætis“⁠[1]
SkráningNei, smáfarartæki eru ekki skráningarskyld ökutæki⁠[6]
TryggingEngin vátryggingarskylda⁠[3]
Eftirlit með seldum vörumVinnueftirlitið annast markaðseftirlit⁠[1]
Staða rafmagnshlaupahjóla á Íslandi 17. nóvember 2026.

Samgöngustofa gerir ekki kröfu um tryggingu en hvetur eigendur til að leita ráða hjá tryggingafélögum varðandi ábyrgðartryggingu⁠[3].

Frá hvaða aldri má aka rafmagnshlaupahjóli á Íslandi?

Frá 13 ára aldri. Samkvæmt lögunum má barn yngra en 13 ára ekki aka smáfarartæki⁠[1]. Samgöngustofa bætir við að einnig skuli ávallt fylgja aldursviðmiðum framleiðenda hjóla og aldurstakmörkum rafhlaupahjólaleiga⁠[3].

Reiðhjólahjálmur er skylda fyrir yngri en 16 ára

Barn yngra en 16 ára skal nota reiðhjólahjálm við hjólreiðar og, frá lögunum 2024, einnig við akstur smáfarartækis⁠[2]⁠[1]. Eina undantekningin er læknisvottorð sem undanþiggur barnið notkun hjálms af heilsufarsástæðum. Samkvæmt lögunum skulu lögregla og forsjármenn vekja athygli barna á þessari skyldu⁠[2].

Dökkgrár borgarhjálmur sem liggur flatur, hökubandið spennt fyrir framan hann, lokuð sylgjan í forgrunni.

Hvar má aka rafmagnshlaupahjóli á Íslandi?

Á hjólastígum, gangstéttum og göngustígum, og á akbraut aðeins í götum þar sem hámarkshraði er 30 km/klst. Samkvæmt lögunum er heimilt að aka smáfarartæki á vegi þar sem leyfður hámarkshraði er ekki meiri en 30 km/klst.⁠[1]

Hjólastígur

Leyfilegt. Ef hjólastígur liggur samhliða gangstétt skal að jafnaði nota hann.

Akbraut með hámarkshraða yfir 30 km/klst.

Óheimilt á rafmagnshlaupahjóli.

Gangstétt og göngustígur

Leyfilegt, svo framarlega sem það veldur gangandi vegfarendum ekki hættu eða óþægindum og sveitarstjórn hefur ekki bannað það sérstaklega.

Gangbraut

Yfir hana skal ekki fara hraðar en sem nemur gönguhraða.

Akbraut með hámarkshraða 30 km/klst. eða lægri

Leyfilegt. Veghaldari getur bannað umferð smáfarartækja á einstökum vegum eða vegarköflum.

Reglur á gangstéttum og göngustígum

Gangstéttin er fyrst og fremst fyrir gangandi vegfarendur. Reglur reiðhjóla, sem gilda líka um rafmagnshlaupahjól, kveða á um nokkur skýr atriði⁠[2]⁠[4]:

  • víkja fyrir gangandi vegfarendum, sem eiga alltaf forgang
  • ekki aka hraðar en svo að þú getir vikið úr vegi fyrir gangandi vegfaranda sem á leið hjá
  • gefa hljóðmerki þegar þú nálgast gangandi vegfaranda sem gæti ekki hafa orðið þín var
  • ekki fara hraðar en sem nemur eðlilegum gönguhraða þegar þú ekur á gangstétt sem liggur samhliða hjólastíg
  • fara yfir akbraut af gangstétt, eða á gangbraut, ekki hraðar en sem nemur gönguhraða

Samgöngustofa ráðleggur líka að halda sig hægra megin og taka fram úr vinstra megin, hægja vel á sér og gefa hljóðmerki tímanlega áður en komið er að blindhorni⁠[5]. Á akbraut og stígum gilda reglur reiðhjóla: ekið er í einfaldri röð, tveir mega aka samhliða aðeins ef rými leyfir án hættu eða óþæginda fyrir aðra, og stoppa þarf á rauðu ljósi⁠[2]⁠[3].

Þegar hlaupahjólinu er lagt má það hvorki hindra för vegfarenda, valda slysahættu né óþægindum. Samgöngustofa biður um að því sé aldrei lagt á miðri gangstétt eða stíg, við rampa, gönguþveranir eða fyrir inngöngum húsa⁠[3].

Útfelldur hliðarstandari undir hluta af fótbretti hlaupahjóls, fóturinn á jörðinni.

Hvaða ljós og búnað þarf rafmagnshlaupahjól á Íslandi?

Samgöngustofa gerir kröfu um öflugt hvítt ljós að framan og rautt ljós að aftan, sem kveikt er á þegar dimmir, og endurskin á hjólinu, bæði að framan og aftan. Að öðru leyti lýtur ökumaður sömu reglum og ökumenn reiðhjóla varðandi öryggisbúnað⁠[3]⁠[5].

Kveikt hvítt framljós undir stýri rafmagnshlaupahjóls, í hálfrökkri
Öflugt hvítt ljós að framan.
Kveikt rautt afturljós og rautt glitauga á afturaurhlíf rafmagnshlaupahjóls
Rautt ljós og endurskin að aftan.

Kveiktu á báðum ljósunum fyrir hverja ferð og líttu á þau: ljós sem blikkar dauft bendir oft til tærðs tengis eða kaldrar rafhlöðu. Þurrkaðu líka af endurskininu, því slabb og aur sem hjólin þeyta upp þekja það fljótt. Kuldi dregur úr drægni og afli rafhlöðunnar, og í grein okkar um rafmagnshlaupahjól að vetri er útskýrt hvernig á að aka hlaupahjólinu og geyma það í kulda.

Áfengi, sími, farþegi: hvað er bannað á rafmagnshlaupahjóli?

  • Að aka undir áhrifum áfengis. Ef vínandamagn í blóði er meira en 0,5‰ eða magn vínanda í útöndunarlofti umfram 0,25 mg í lítra telst ökumaður samkvæmt lögunum ekki geta stjórnað ökutækinu örugglega⁠[1]. Það er refsivert⁠[6].
  • Að aka undir áhrifum ávana- og fíkniefna eða lyfja sem skerða aksturshæfni⁠[1].
  • Að nota síma eða annað snjalltæki án handfrjáls búnaðar. Stöðvaðu hjólið áður en þú notar símann⁠[2]⁠[5].
  • Að vera með farþega⁠[5].
  • Að hanga í öðru ökutæki á ferð eða halda sér í ökumann eða farþega þess⁠[2].

Innviðaráðuneytið tekur fram að akstur undir áhrifum áfengis á smáfarartæki varðar ekki sviptingu ökuréttar⁠[6].

Svartur rafrænn vasaáfengismælir með hvítu munnstykki
Yfir 0,5‰ telst ökumaður ekki geta ekið örugglega.

Hraðabreytingar og sektir: hvað á ökumaður á hættu á Íslandi?

Óheimilt er að breyta smáfarartæki svo að mögulegur hámarkshraði þess undir vélarafli verði meiri en 25 km/klst. Hlaupahjól sem hefur verið breytt á þennan hátt má alls ekki nota⁠[1]. Sama bann gildir um reiðhjól búin rafknúinni hjálparvél og létt bifhjól í flokki I. Ráðuneytið orðar það svo: bannað er að breyta hraðastillingum þessara tækja⁠[6].

Sektir fara eftir sektarskrá í reglugerð nr. 1240/2019, sem hér er lesin í gildandi útgáfu frá 17. nóvember 2026⁠[7]. Í skránni er engin lína sem nefnir smáfarartæki. Hér eru fjárhæðirnar fyrir almennu reglurnar sem lögin láta einnig gilda um rafmagnshlaupahjól:

BrotFjárhæð samkvæmt sektarskrá
Notkun síma eða snjalltækis án handfrjáls búnaðar (57. gr.)40.000 kr.⁠[7]⁠[2]
Brot á sérreglum fyrir reiðhjól í 42. gr. (einföld röð, að hanga í ökutæki, hættuleg lagning)20.000 kr.⁠[7]⁠[1]
Brot sem ekki er sérstaklega tilgreint í sektarskránniFrá 20.000 upp í 500.000 kr. eftir eðli og umfangi brots⁠[7]
Sektarskrá vegna umferðarlagabrota, reglugerð nr. 1240/2019, útgáfa í gildi 17. nóvember 2026.

Lögreglustjórasekt lækkar um 25% ef þú greiðir hana ásamt sakarkostnaði að fullu innan 30 daga. Ef fleiri brot eru staðfest í einu leggjast sektirnar saman: heildarsektin er samtala sekta vegna hvers brots um sig⁠[7].

Má taka rafmagnshlaupahjól með í Strætó?

Í reglum og skilmálum Strætó er rafmagnshlaupahjól hvergi nefnt⁠[8]. Næst kemst reglan um farangur: farþegi má taka farangur með sér um borð ef hann getur borið hann um borð eða sett hann í farangursgeymslu landsbyggðarvagns einn síns liðs⁠[8].

Vagnastjóri getur synjað um flutning á farangri sem myndi trufla aðra farþega, til dæmis vegna stærðar⁠[8]. Til samanburðar má taka reiðhjól með meðan rými leyfir. Barnavagnar og hjólastólar hafa forgang og þá getur hjólreiðamaður þurft að fara úr vagninum og taka næsta vagn á sama miða, sem gildir í 75 mínútur. Leið 55, milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar, er ekki með hjólagrind: reiðhjól má aðeins taka með ef það er samanbrotið og tilbúið þegar vagninn kemur og ef pláss og aðstæður leyfa⁠[8].

Samanbrotslið neðst á stýrisröri hlaupahjóls, rörið hálfsamanbrotið: báðar hliðarplöturnar, snúningsásinn, fjaðurlásinn og læsingarhringurinn.

Í reynd: brjóttu hlaupahjólið saman áður en vagninn kemur, slökktu á því og hafðu það hjá þér án þess að loka ganginum.

Áður en þú ekur á Íslandi: gátlisti

  1. Gakktu úr skugga um að hlaupahjólið þitt sé hannað fyrir 25 km/klst. að hámarki og að því hafi aldrei verið breytt til að fara hraðar.
  2. Vertu 13 ára eða eldri. Ef þú ert yngri en 16 ára skaltu spenna á þig reiðhjólahjálm.
  3. Kveiktu á hvíta ljósinu að framan og rauða ljósinu að aftan þegar dimmir og haltu endurskininu að framan og aftan hreinu.
  4. Ef hjólastígur liggur samhliða gangstéttinni skaltu nota hann. Á akbraut aðeins ef hámarkshraði er 30 km/klst. eða lægri.
  5. Á gangstétt skaltu aka á hraða sem gerir þér kleift að víkja fyrir gangandi vegfarendum, og gefa hljóðmerki ef gangandi vegfarandi gæti ekki hafa orðið þín var.
  6. Ekkert áfengi, enginn farþegi, síminn í vasanum.
  7. Leggðu hlaupahjólinu án þess að hindra för annarra: aldrei á miðri gangstétt, við rampa, gönguþveranir eða fyrir inngangi húss.

Á síðunni reglur um rafmagnshlaupahjól eru reglurnar sem gilda í landi vefverslunarinnar þinnar. Til að verja hlaupahjólið þegar því er lagt úti skaltu fylgja leiðarvísi okkar um þjófavarnir og vernd gegn þjófnaði.

Heimildir

Höfundurinn

Benjamin Gayaud

Benjamin Gayaud

Framkvæmdastjóri FōhzShop

Hann stýrir FōhzShop og þróar EyeX, forritið fyrir hlaupahjól frá Dualtron og Rovoron. Hann prófar sjálfur rafmagnshlaupahjólin sem verslunin selur.

Lestu líka

Við notum vafrakökur sem eru nauðsynlegar til að þjónustan virki. Með samþykki þínu má einnig setja vafrakökur sem eru ekki nauðsynlegar, í auglýsingaskyni. Þú getur samþykkt eða hafnað þessum ónauðsynlegu vafrakökum.

Nánar: Vafrakökustefna